Özerklik, üniversitelerin kendi organları eliyle bilimsel çalışmaları ve yüksek öğretimi düzenleme ve yürütme yetkisine sahip olma anlamına gelmektedir. Üniversite özerkliğinin üç ayağını bilimsel özerklik, idari özerklik ve mali özerklik oluşturmaktadır. Bilimsel özerklik, öğretim üye ve yardımcılarının özgürlüğü ile üniversite organlarının çalışmalarının tanzim özgürlüğü ile olur. İdari özerklikte, üniversite ve fakültelerin tüzel kişilikleri olması gerekirken, üniversitelerin kendi organlarından ve kendileri tarafından seçilen kişilerce yönetilmeleri anlamındadır. Mali özerklik ise, üniversite tüzel kişiliğinin kendine özgü kuruluşlarca harcama yapabilme yetkisini içerir. Yükseköğretim kurumlarının tüm yönetim organları özgürce seçilerek, akademik çevrenin farklı kesim temsilcilerini kapsar. Özerklik, eğitim, araştırma, dışa yönelik çalışmalar, kaynakların kullanımı ve diğer faaliyetlere yönelik politikaların belirlenmesi ve yürütülmesine ilişkin kararları kapsamaktadır. Devletlerin yükümlülükleri yüksek öğretim kurumlarına müdahale etmemek ve toplumdaki diğer güçlerin müdahalelerini de önlemektir. Bu çalışmada, ülkemizdeki üniversite özerkliği, ilgili kanunlar çerçevesinde değerlendirilmekte, dünya üniversitelerinde yüksek öğretim incelenmekte, YÖK öncesi ve YÖK sonrası dönemlerin hukuksal açıdan değerlendirilmesi yapılmakta, farklı üniversitelerde uygulanan üniversite özerkliği modelleri incelenmekte ve konu bütünü ile değerlendirilerek, yüksek öğretimde özerklik kavramı ayrıntılı olarak irdelenmektedir.